راحت باور نکنید!!!
تنهايى شان را پر مى كنند، در يك فضاى مجازى كه قيد و بندى در آن نيست. مى توانند خودشان يا جاى هركس ديگرى باشند، دروغ بگويند، ديگران را گول بزنند و خود را محك بزنند تا آن جا كه شماره تلفن يا نشانى اى ميلى دريافت كنند يا وعده ديدارى بگذارند.
براى آدم هاى بالغ، نوجوان و يا آدم هاى تنها، آن چه در اتاق هاى تو در توى چت مى گذرد، جدى است يا فقط يك سرگرمى؟!
جايى براى گفتن حرف هاى مگو، فضايى مبهم و وهم آلود كه از پس آن رابطه هاى رؤيايى سر بيرون مى آورد يا يك دنياى جدى با رابطه ها و حرف هاى جدى تر!
«آى دى» يك اسم شناسه است كه مى تواند يك اسم غيرمتعارف باشد يا اسمى از جنس مخالف. با آن به چت روم هاى مختلف سرك مى كشى، پيام مى فرستى و ممكن است با جوابى كه مى گويد: «چت روم پر است»، مواجه شوى. كمى صبر مى كنى و دوباره درخواست گفت وگوى بعدى. اين بار تو هم وارد چت روم مى شوى . اين مى تواند شروع يك ماجراى دوستى باشد، احساسى كه گاه از اتاق هاى مجازى چت عبور مى كند، ديوارهاى دلت را مى لرزاند و حتى بناى زندگى مشتركى را مى گذارد. يا در ميان صداى مداوم كليك ها، خبرهاى ناشنيده در صفحه كامپيوترت نقش مى بندد. ارتباطى دور از انظار ديگران و محدوديت هاى رايج شكل مى گيرد و واژه هاى غيراخلاقى رد و بدل مى شود. اينها گاهى منتهاى درجه استفاده از اينترنت در ميان نوجوانان و جوانان ايرانى است.
براساس آمارهاى موجود در ايران بيش از ۶۰ درصد وقت استفاده كنندگان از اينترنت در فضاى چت سپرى مى شود.
در همايش «زنان، اينترنت در هزاره سوم»، نازنين هنرپروران عضو هيأت علمى دانشگاه از آمار ۴ميليون و ۸۰۰هزارنفرى استفاده كنندگان از اينترنت در كشور خبر مى دهد كه ۴۷درصد آنها زنان و دخترانند. او مى گويد: «۶۲درصد دختران ايرانى به طور متوسط ۱۱ ساعت در هفته چت مى كنند و حداقل ۳۰درصد آنان بيش از ۲۰ ساعت در هفته مشغول چت كردن و دوستيابى هستند.»
اين گرايش به چت نه فقط در ميان دختران با همه دغدغه ها،خواسته ها ، محدوديت ها و علايق شان وجود دارد بلكه به عارضه اى درميان كل جمعيت كاربران اينترنت تبديل شده است.
***
خيابانى پر از آدم هاى مختلف با هر سن و جنس كه در آن رفت و آمد مى كنند، تعبيرى از فضاى چت است. دراين خيابان دوطرفه ممكن است كسى بى تفاوت از كنار ديگرى بگذرد. يكى تنه بزند و كسى با لبخند به آدم روبرويى اش نگاه كند. اما مى توان بى اعتنا از كنار همه آنها گذشت يا لبخند غريبه اى را با لبخند جواب داد. اما اين لبخند مى تواند به همان اندازه خطرناك باشد كه ايستادن و يكه به دو كردن با كسى كه تنه اى زده و رفته است.
شركت ماكروسافت با ارائه نخستين نسخه msn messenger چت را به عنوان يك ابزار ارتباطى براى تسهيل گفت وگو و مكالمه به صورت الكترونيك رواج داد. پس از آن سايت yahoo نيز شروع به سرمايه گذارى روى اين پروژه كرد و آن را گسترش داد.
سوءاستفاده هاى غيراخلاقى در زمينه هاى مستهجن از برخى از اتاق هاى چت سايت ياهو سبب شد كه اين سايت سال گذشته حدود صدها اتاق چت در شبكه خود را مسدودكند.
اين موضوع عمده ترين تهديد فضاى چت براى نوجوانان و جوانان استفاده كننده از آن است. سهولت ارتباط از طريق چت جذابيت استفاده از آن را به ويژه براى سنين ميان ۱۴ تا ۱۸ سال افزايش مى دهد و اين فقط خاص ايران نيست. ۸۳ درصد نوجوانان ۱۲ تا ۱۵ ساله آمريكايى اعلام كرده اند هر روز در اينترنت چت مى كنند. اين ميزان به طور متوسط به ۱۱ ساعت در هفته مى رسد.
خبر فرار يك دختر ۱۲ ساله انگليسى با يك تفنگدار دريايى سابق آمريكا كه ۱۹ سال از او بزرگتر بود و از طريق چت با او آشنا شده بود، در كشورهاى غربى سبب شروع فعاليت هايى از سوى پدر و مادرها و نهادهاى مسئول براى حفاظت كودكان و نوجوانان در اينترنت و چت روم ها شد.
به گفته دكتر شاهين فياضى پور، محقق و مدرس دانشگاه، اگر سن خطر در كشورهايى كه سابقه بيشترى از ما در استفاده از رايانه و اينترنت دارند ، پايين است، به اين معنا است كه جوانها و استفاده كنندگان بزرگسال آن كشورها از خطرهاى دنياى مجازى آگاه هستند. متأسفانه، در كشور ما اين تهديد بر سر همه احساس مى شود. البته ميزان آن در سنين نوجوانى بيشتر است و به دلايل مختلف چت روم ها به مكانى امن، بى دردسر و راحت براى بيان خواسته هاى جوان ها تبديل شده است. ارتباط با ديگران بدون نظارت هاى اجتماعى در آن ساده تر صورت مى گيرد. بيان عقايد، علايق و احساس هاى خفته در قالب يك شخصيت خيالى، دروغى و رويايى بدون بيم از شناخته شدن درآن راحت تر است. همه اينها استقبال از چت را به عنوان يك ابزار ارتباطى در جامعه و درميان كاربران اينترنت بيشتر مى كند. حالا به همان ميزان هشيارى در استفاده از آن بايد بيشتر باشد. آزادى استفاده از چت روم احتمال حضور هر فردى را با هر ويژگى اخلاقى در آن افزايش مى دهد. افرادى كه براى رسيدن به اميال و اغراض خاص با ايجاد ارتباط در اتاق هاى چت اعتماد طرف مقابل را جلب مى كنند.
سن، جنسيت، شهر محل سكونت و محله زندگى سؤال هاى اوليه براى شروع يك گفت وگوى چتى است. اين گفت وگو ممكن است با يك آى دى به تعداد زياد و زمان هاى مختلف انجام شود، اما توصيه دكتر فياضى پور اين است : «كاربران به ويژه كم سال اينترنت در اتاق هاى چت تا جايى كه امكان دارد در حين و پس از خاتمه چت از ارائه اطلاعات شخصى ديگر، از جمله شماره تلفن و نشانى اى ميل خوددارى كنند و به سادگى قرار ملاقات و ديدارى را نپذيرند و از اعلام جنسيت خود هنگام چت كردن خوددارى كنند.»
يك روانشناس آلمانى با تحقيق بر روى بيش از ۳۰۰ نفر چت باز به اين نتيجه رسيده است كه بيشتر نوجوانان در فضاى چت به دنبال كسب تأييد اجتماعى اند.
تحقيق مشابهى در ايران نشان مى دهد كه ۳۳ درصد براى فرار از مشكلات، ۴۱ درصد براى ازدواج و ۳۱ درصد به خاطر كنجكاوى به چت كردن روى مى آورند.
هنرپروران با بيان اين كه دوستيابى اينترتى در ميان جوانان را نقطه عطف تمايل آنها به حضور در اتاق هاى چت مى داند، مى افزايد:«۴۷ درصد از موارد دوستيابى اينترنتى ميان جوانان باعث آثار سوء و نامطلوب وگرايش به برقرارى ارتباط هاى نزديك ميان آنها مى شود.»
توهين به طرف مقابل، استفاده از كلمات ركيك، فحاشى و درى ورى گفتن جنبه هاى ديگرى از گپ هاى چتى است كه از نظر دكتر فياضى پور موجب كاهش محتواى زبانى و مفهومى در اتاق هاى چت مى شود. او مى گويد: «خود اين مسأله نيز آسيب زاست. جدى نگرفتن آنچه درچت مى گذرد نكته مهمى است كه بايد به نوجوانان آموخت، بويژه به نوجوانانى كه خيلى وقت ها حواسشان نيست. البته پدر و مادرها هم مى توانند رايانه را در نقطه قابل ديدى در خانه قرار دهند و استفاده از آن را به ساعت هاى مشخصى محدود كنند و به رفتار فرزندشان ، زمان كار با كامپيوتر دقت بيشترى كنند. گوشه گيرى و سعى در پنهان كردن صفحه نمايش رايانه، صرف زمان بيش از اندازه جلوى آن، شب بيدارى و چشم دوختن به صفحه نمايش بدون حركت خاصى و مكث هاى طولانى از جمله مواردى است كه توجه به آنها از آثار زيانبار چت كردن براى نوجوانان كم مى كند.»
در برخى كشورهاى اروپايى، براى كنترل ارتباط و حضور در اتاق هاى چت، پايگاه هاى مخصوصى تعريف شده است كه در آنها شخص بزرگسال به صورت مجرى و ناظر عمل كرده، از خارج شدن مسير گفت وگوى چتى با دادن تذكر و حتى قطع ارتباط جلوگيرى مى كند. او در مواقعى مانند ارائه نشانى و شماره تلفن از طرف چت كننده ها وارد عمل مى شود و به هردوطرف تذكر مى دهد. ضمن آن كه در برخى كشورها، سايت هاى مناسب دوستيابى تشكيل شده اندكه با دريافت مبلغى پول ، افراد متناسب با ويژگى هاى موردنظر كاربران را براى گفت وگو وچت به آنهامعرفى مى كنند. همه اين شيوه ها براى كاهش امكان سوءاستفاده از ارتباط اينترنتى به كارمى رود.
***
براى حضور در فضاى اتاق هاى چت مانند هر پديده ديگرى مى توان جنبه ديگرى هم تصور كرد كه روى مثبت و مفيد آن است.
+پیشنهاد شخصی بنده این است که حتما این مقاله که از روزنامه ایران هست رو بخونید. واسه خودم که خیلی جالب بود. آمار های جالبی داره. البته بعد از خوندنش به همه بدین نشید فقط راحت باور نکنید! راستی این پست موقتیه! قربونتون من!